BestThailandGuide

เที่ยวอุทยานประวัติศาสตร์ที่เป็นมรดกโลกของไทย แต่ละแห่งอยู่ภาคไหนและวางแผนอย่างไร

เที่ยวอุทยานประวัติศาสตร์ที่เป็นมรดกโลกของไทย แต่ละแห่งอยู่ภาคไหนและวางแผนอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ถ้าคุณชอบยืนดูซากกำแพงอิฐแล้วนึกภาพว่าเมื่อก่อนตรงนี้เคยมีอะไร ชอบเดินช้าๆ มากกว่ารีบเก็บเช็กอิน และไม่ติดถ้าทั้งวันจะได้ไปแค่สองสามที่ เนื้อหาต่อไปนี้เขียนให้คุณ ส่วนใครที่ต้องการทริปแบบมีห้างแอร์เย็นให้หลบทุกชั่วโมง อาจต้องปรับแผนมากหน่อย

แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมของไทยกระจายอยู่หลายภาค ภาคเหนือตอนล่างมีสุโขทัยกับเมืองบริวารอย่างศรีสัชนาลัยและกำแพงเพชร ภาคกลางมีพระนครศรีอยุธยา อีสานมีแหล่งโบราณคดีบ้านเชียงที่อุดรธานี และเพชรบูรณ์มีเมืองโบราณศรีเทพที่อยู่รอยต่อระหว่างภาคกลางกับอีสาน แต่ละแห่งต้องใช้วิธีเที่ยวต่างกัน ก่อนแยกเป็นข้อแนะนำ ขอเล่าทริปตัวอย่างหนึ่งให้เห็นภาพก่อน

ทริปตัวอย่าง: เพื่อนสี่คนกับสามเมืองเก่า

นี่เป็นทริปสมมติที่รวบรวมจากรูปแบบที่คนไปเที่ยวกันจริง ไม่ได้อ้างอิงบุคคลใด เพื่อนวัยทำงานสี่คนมีวันหยุดยาวสี่วัน ตั้งใจไปให้ครบทั้งสุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร

วันแรกพวกเขาถึงสุโขทัยตอนบ่าย ตั้งใจจะเดินในเขตเมืองเก่าให้ทั่ว แต่เดินได้ไม่กี่วัดก็รู้ว่าพื้นที่กว้างเกินกว่าจะเดินเท้าทั้งหมด วันที่สองจึงเช่าจักรยานตั้งแต่เช้า ปั่นตามถนนเล็กในอุทยานไปทีละโซน จอดพักใต้ต้นไม้เมื่อแดดแรง คนหนึ่งในกลุ่มไม่เคยปั่นไกลขนาดนี้มาก่อน ขาล้าตั้งแต่ก่อนเที่ยง แต่บอกว่าเป็นวันที่สนุกที่สุดของทริป

วันที่สามขับไปศรีสัชนาลัย บรรยากาศเงียบกว่า โบราณสถานแทรกอยู่กับต้นไม้และเนินเขา เย็นนั้นหนึ่งในกลุ่มมีเพื่อนเก่าอยู่พิษณุโลก จึงแวะไปค้างบ้านเพื่อนหนึ่งคืน เป็นคืนที่ได้กินกับข้าวบ้านและได้ฟังเรื่องเมืองจากคนท้องถิ่น ซึ่งถ้าจะไปพักแบบนี้ ควรรู้จัก วิธีเป็นแขกที่เจ้าบ้านต่างจังหวัดยินดีต้อนรับ ไว้ก่อน เพราะเกรงใจกันคนละแบบกับการพักโรงแรม

วันสุดท้ายแวะกำแพงเพชรระหว่างทางกลับ ได้เดินในเขตโบราณสถานที่อยู่ท่ามกลางป่า แต่เวลาเหลือน้อย ทุกคนเห็นตรงกันว่าเมืองนี้ควรได้วันเต็มของมันเอง

สิ่งที่ถอดได้จากทริปนี้

พื้นที่กว้างกว่าที่คิด อุทยานประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่แบ่งเป็นหลายโซน เดินเท้าล้วนจะหมดแรงก่อนเห็นครบ จักรยานจึงเป็นคำตอบที่ดีสำหรับหลายแห่ง คนที่ไม่ได้ปั่นนานๆ หรือกำลังจะปั่นไกลเป็นครั้งแรก ลองอ่าน เช็กลิสต์ก่อนขึ้นอานสำหรับคนที่เพิ่งเริ่มปั่นเที่ยว ไว้สักรอบ แม้จะเป็นแค่ปั่นในอุทยานครึ่งวัน เรื่องเบาะ ลมยาง และน้ำดื่มก็ยังสำคัญ

หนึ่งเมืองต่อหนึ่งวันเต็ม การพยายามเก็บสามเมืองในสี่วันทำให้เมืองสุดท้ายถูกบีบ ถ้ามีเวลาจำกัด เลือกให้ลึกสองเมืองดีกว่าผ่านสามเมือง

เช้ากับเย็นคือเวลาทอง โบราณสถานกลางแจ้งไม่มีที่หลบแดดมากนัก ช่วงสายถึงบ่ายเหมาะกับการเข้าพิพิธภัณฑ์หรือพักที่ที่พัก แล้วออกมาอีกครั้งตอนแดดอ่อน

คืนในเมืองเก่าก็มีเรื่องให้ทำ ทริปตัวอย่างไม่ได้ใช้ช่วงค่ำเท่าที่ควร ทั้งที่หลายเมืองท่องเที่ยวมีร้านเล็กๆ ที่เล่นดนตรีสด ใครสนใจดู วิธีเลือกร้านดนตรีสดและกลับที่พักให้ปลอดภัยในเมืองต่างจังหวัด ประกอบได้

แต่ละแห่งเหมาะกับทริปแบบไหน

พระนครศรีอยุธยา ใกล้กรุงเทพที่สุด ไปกลับวันเดียวได้ แต่ถ้าอยากเห็นทั้งวัดในเกาะเมืองและวัดริมแม่น้ำรอบนอก การค้างหนึ่งคืนจะเปลี่ยนทริปให้สบายขึ้นมาก นั่งเรือรอบเกาะช่วงเย็นก็ได้มุมที่บนบกไม่มี

สุโขทัย ศรีสัชนาลัย กำแพงเพชร เหมาะกับทริปสามถึงสี่วันในภาคเหนือตอนล่าง ใช้สุโขทัยเป็นฐานแล้วไปอีกสองเมืองได้ ใครชอบวรรณคดี เมืองเก่าแถบนี้และเมืองรอบๆ หลายแห่งถูกเอ่ยถึงในเรื่องที่เราเคยเรียนกันมา ลองดู เมืองที่ผูกกับเรื่องในวรรณคดีและวิธีเที่ยวให้อินกว่าเดิม ก่อนไป จะเห็นเมืองต่างไปจากเดิม

ศรีเทพ อยู่ไกลจากเมืองใหญ่พอสมควร เหมาะจะไปในทริปขับรถที่ผ่านเพชรบูรณ์ หรือต่อจากลพบุรี ภาพที่ได้คือเมืองโบราณที่มีคูน้ำคันดินและศาสนสถานกลางทุ่ง บรรยากาศต่างจากสุโขทัยชัดเจน

บ้านเชียง ไม่ใช่ซากวัดหรือวัง แต่เป็นแหล่งโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ สิ่งที่ได้ดูคือหลุมขุดค้นและพิพิธภัณฑ์ที่เล่าเรื่องคนโบราณ ใช้เวลาครึ่งวันก็พอ จับคู่กับทริปอุดรธานีหรือหนองคายได้ลงตัว

เตรียมตัวแบบรวบยอด

แต่งกายสุภาพเพราะหลายจุดยังเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ หมวก ร่ม และน้ำดื่มต้องมีติดตัว ห้ามปีนขึ้นไปนั่งหรือยืนบนโบราณสถานเพื่อถ่ายรูป แม้จะดูไม่มีใครห้าม ส่วนค่าเข้าชมและเวลาเปิดปิดของแต่ละแห่ง ควรเช็กจากกรมศิลปากรหรือหน้าอุทยานโดยตรงก่อนเดินทาง

ช่วงที่ลงตัวที่สุดสำหรับเมืองเก่าทุกแห่งคือหน้าหนาว แดดยังแรงแต่ลมเย็นพอให้ปั่นและเดินได้ทั้งเช้าจนเย็น และฟ้ามักใสพอจะเห็นเงาเจดีย์สะท้อนในสระน้ำ